Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.



Budynek Sądu Najwyższego USA© Andifeelfine

Sąd nad szyframi

15 grudnia 2007, 12:02

W Vermont zapadł wyrok, który może poważnie utrudnić walkę z dziecięcą pornografią oraz będzie miał olbrzymie znaczenie dla ochrony danych elektronicznych. Sąd uznał, że ani organa ścigania, ani oskarżenie nie mogą zmusić oskarżonego do ujawnienia hasła do swojego komputera.


Zmiana roli, zmiana oceny moralnej

24 maja 2012, 11:20

Ludzie, którzy w pracy spełniają dwie różne role, np. inżynierzy bywający też menedżerami lub lekarze wojskowi, zmieniają oceny moralne w zależności od tego, czego, jak sądzą, oczekuje się od nich w danym momencie. Zmiana jest najczęściej nieświadoma.


Ćwiczenia naprawdę mogą wywołać u kobiet orgazm

19 marca 2012, 13:22

Debby Herbenick, badaczka z Indiana University, potwierdziła, że same ćwiczenia fizyczne - bez aktu płciowego czy marzeń o treści erotycznej - są w stanie wywołać u kobiety orgazm (Sexual and Relationship Therapy).


Bakterie mikrobiomu wpływają na naszą sferę emocjonalną

5 lipca 2017, 11:24

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles zidentyfikowali bakterie mikrobiomu, które oddziałują na regiony mózgu związane z emocjami i zachowaniem.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


© The unnamedlicencja: Creative Commons

Kobiety za skromne, mężczyźni zbyt pewni siebie

15 stycznia 2008, 12:04

Średni poziom inteligencji kobiet i mężczyzn jest taki sam. Spuścizną wielu lat, kiedy panie były uznawane za mniej inteligentne od panów, jest jednak charakterystyczne zjawisko. Oceniając własne funkcjonowanie, kobiety zaniżają swój iloraz inteligencji (średnio o 5 punktów), a mężczyźni systematycznie go zawyżają. Do takich wniosków doszedł profesor Adrian Furnham z University College London (UCL) po przeanalizowaniu 25 studiów dotyczących tego zagadnienia.


Sygnał elektryczny przed rozpadem

14 czerwca 2012, 06:01

Kilka sekund przez pęknięciem i ześlizgiwaniem w ściśle upakowanych proszkach pojawiają się sygnały elektryczne o napięciu nawet 500 woltów. Naukowcy uważają, że można by je monitorować, uzyskując w ten sposób systemy ostrzegania przed trzęsieniami ziemi czy usterkami dotyczącymi ceramicznych elementów silników.


Słodkie gorszego zdrowia psychicznego początki

28 lipca 2017, 05:33

Mężczyzn z wysokim spożyciem cukrów cechuje podwyższone ryzyko wystąpienia po 5 latach częstych chorób psychicznych, takich jak zaburzenia lękowe czy depresja. Porównań dokonywano do grupy z niskim spożyciem cukrów. Co ważne, korelacja była niezależna od innych czynników, w tym diety czy cech socjodemograficznych.


http://learn.genetics.utah.edu/units/addiction/drugs/mouse.cfm

Mysia impreza

1 lutego 2008, 11:56

Naukowcy z Genetic Science Learning Center Uniwersytetu Utah opracowali ciekawy program edukacyjny Mysia impreza (Mouse Party). Bierze w niej udział 7 gryzoni, a każdy zażył inną substancję psychoaktywną: kokainę, ecstasy, metamfetaminę, marihuanę, LSD, heroinę lub alkohol. Zwierzęta przejawiają charakterystyczne zachowania, np. są pobudzone albo siedzą, paląc skręty. Można je włożyć do specjalnej aparatury, by odkryć, co dokładnie dzieje się w ich mózgu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk